Paradox van geluk

‘De ongeslagenen, die onder een glazen koepel waren grootgebracht, die nooit de regen of de wind hadden gevoeld, nooit in een storm verzeild waren geraakt of gevlucht waren voor donder en bliksem, konden het niet verdragen herinnerd te worden aan hun eigen sterfelijkheid. Ze leefden in angst voor wat ze niet in de hand hadden en in hun angst probeerden ze alles in de hand te houden, de wind te temmen.’

Uit Paradox van Geluk van Aminatta Forna

In de roman Paradox van Geluk beschrijft Aminatta Forna anderhalve week in het leven van Jean en Attila, die elkaar toevallig in Londen ontmoeten. Jean woont er om de  stadsvossen van Londen te bestuderen, Attila is er voor een conferentie over traumapsychiatrie. Met een paar  terugblikken naar gebeurtenissen in het verleden word je als lezer meegenomen in de levens van de twee hoofdpersonen, waartussen zich een bijzondere vriendschap ontwikkelt.

Aminatta Forna vervlecht in het boek een aantal thema’s en diepere gedachtes die prikkelen tot nadenken. De titel Paradox van Geluk geeft al aan dat geluk zo’n thema is, daarover hieronder méér. Het boek gaat daarnaast ook over toeval. Met veel oog voor detail beschrijft Forna hoe mensen en gebeurtenissen met elkaar verweven zijn en soms weer bij elkaar komen. Bij het onderzoek van Jean naar stadsvossen komt naar voren hoe dieren en de natuur zich aanpassen aan hun omgeving, terwijl mensen proberen de omgeving zélf naar hun hand te zetten. Dat gaat over aanpassingsvermogen en veerkracht. Maar ook over natuur, en in het bijzonder natuur in de stad, wat door het hele boek een rol speelt.

Als liefhebber van paradoxen – zie mijn uitleg over festina lente – fascineert het woord Paradox in de titel me. In het boek wordt literair uitgewerkt hoe heftige gebeurtenissen van invloed zijn op het leven en op geluk.

‘Hoe paradoxaal, was het feit dat Attila gedurende zijn leven en zijn carrière vaak vreugde had gezien bij diegenen die het meest hadden geleden: dat was wat het leven je teruggaf voor pijn.’

Hier komt Nietzsche om de hoek kijken: “Was mich nicht umbringt macht mich stärker.” (Dat wat me niet doodt, maakt me sterker.) Het is mooi en hoopvol dat tegenspoed ook iets goeds kan brengen, maar ik ben er allergisch voor als ellende verheerlijkt wordt. Dat doet tekort aan het lijden, en voordat je het doorhebt zou je iedereen juist zijn/haar portie ellende willen toewensen, omdat het zoveel moois brengt. Dit paradoxale gegeven is in het boek dermate genuanceerd uitgewerkt dat het bij mij toch geen jeuk-reactie opriep. De basisgedachte is dat je onder ogen moet zien dat tegenslag bij het leven hoort, dat je er niet omheen kunt. Het is beter dit te accepteren dan het krampachtig proberen te ontlopen. En vervolgens zijn veerkracht en aanpassingsvermogen de eigenschappen die helpen om ermee om te gaan.

‘Maar wat is het leven zonder incidenten? Is zo’n leven eigenlijk wel mogelijk? (…) hoe worden wij menselijk als we geen tegenslag ervaren?’

Paradox van Geluk van Aminatta Forna is een goed leesbaar boek met knap in elkaar verweven verhalen over de sympathieke hoofdpersonen. Mét diepere lagen, daar hou ik wel van. Ondanks dat het in de slothoofdstukken net iets minder diepgravend bij elkaar komt dan ik hoopte, is het wat mij betreft een aanrader.

hartjesgeluk_4977_2_1200

 

Een gedachte over “Paradox van geluk

Voeg uw reactie toe

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Maak een website of blog op WordPress.com

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: