De andere toerist als stoorzender

Durf na het lezen van het boek Grand Hotel Europa van Ilja Leonard Pfeijffer nog maar eens op vakantie te gaan. Een paar citaten:

‘Toerisme is van alle tijden, maar het massatoerisme is een recent fenomeen, dat een onderscheidend kenmerk is van onze tijd. (…) De lowbudgetvluchten hebben de wereld veranderd. Alle bestemmingen ter wereld zijn even dichtbij, namelijk één vlucht ver, en bereikbaar voor het plebs. Deze tendens wordt versterkt door andere hedendaagse ontwikkelingen, zoals de gestage toename van de hoeveelheid vrije tijd.’

‘Wat hiermee samenhangt, is dat mensen hun identiteit niet meer uitsluitend ontlenen aan hun werk, zoals dat tot voor kort het geval was, maar in toenemende mate ook aan de manier waarop zij hun vakanties doorbrengen. Vroeger was vakantie een rustperiode. Tegenwoordig is het een gelegenheid tot zelfprofilering die niet gemist mag worden. De tijd dat we de vakantie beschouwden als een periode van ledigheid en ontspanning, is voorbij. Wanneer we op reis zijn, zijn we op zoek naar de unieke, authentieke ervaring. Daarbij treden de anderen, die eveneens op zoek zijn naar de unieke, authentieke ervaring, op als stoorzender, want hun aanwezigheid is voldoende om te verhinderen dat onze ervaring uniek en authentiek is.’

‘De gedachte dat dit streven ons verrijkt, maakt deel uit van de kern van onze identiteit. Dat je bijzondere dingen doet, maakt het zeer waarschijnlijk dat je een bijzonder mens bent. Het is een wedstrijd. Tijdens onze vakantieperiode zijn wij in competitie met onze vrienden en collega’s wie de meest unieke en authentieke ervaringen op zijn palmares vermag bij te schrijven.’

Aldus de ik-figuur in Grand Hotel Europa, die ook gewoon Ilja Leonard Pfeijffer heet. De schrijver hekelt in dit boek het toegenomen toerisme, en de zucht naar authentieke ervaringen.

We zien reizen, en kennismaking met andere culturen, over het algemeen als iets waardevols omdat het zorgt voor verbreding van je eigen wereld en denkbeelden. Daar rekent Pfeiffer genadeloos mee af. De hoofdpersoon neemt op een kruispunt in zijn leven zijn intrek in Grand Hotel Europa, waar hij de intellectueel Patelski ontmoet, één van de vaste gasten van het hotel. Patelski over reizen:

‘Mensen die zich erop voorstaan dat ze graag veel en ver reizen zijn hedonistische escapisten. Ze zijn op de vlucht voor zichzelf, hoewel ze altijd zullen zeggen dat reizen hen met henzelf confronteert. En hoewel ze altijd zullen beweren dat ze dankzij hun reizen met interessante medemensen in contact komen, is hun vlucht op henzelf betrokken en egoïstisch. Ze vinden hun eigen sensatie van vrijheid belangrijker dan leven in verbondenheid met hun naasten in hun omgeving. De verslavende prikkel om zich ontheemd te weten stellen zij boven verantwoordelijkheid voor de plek waar ze geworteld zijn. Omdat reizen moeilijker is dan menigeen denkt, worden ze in den vreemde voor problemen gesteld waarvan ze allicht iets opsteken, zoals een acute aanval van buikloop, maar ze zouden meer hebben geleerd als ze waren thuisgebleven en serieus hadden nagedacht over de vraag hoe ze het leven van hun buurvrouw hadden kunnen verbeteren. Op die onbeduidende ongemakken in verre landen concentreren ze zich om hun zelfzuchtige vluchtgedrag te excuseren, en met de foto’s van exotische oorden in de hand praten zij zichzelf aan dat ze ruimdenkender en betere mensen zijn dan degenen die minder reizen dan zij, om hun latente schuldgevoel over hun escapistische egoïsme te overschreeuwen.’

Zo, dat is tenminste duidelijk. En grotendeels ben ik het er nog mee eens ook en herken ik maar al te veel die ‘andere toeristen’ in de beschrijving. Het gaat natuurlijk ook over mezelf, dat lijkt me goede stof om tijdens de komende vakantie nog eens verder over na te denken.

Voor wie ook nog durft: fijne vakantie!

33_IMG_3642_1200
Vaticaanse musea 2017

Zie ook De wereld kennen

 

2 gedachten over “De andere toerist als stoorzender

Voeg uw reactie toe

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Maak een website of blog op WordPress.com

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: